|
Kuipers
& Van Kempen in Voorburg biedt loopbaanadvies aan hoogbegaafde volwassenen
Extra intelligente mensen aan het werk
Wat is ‘extra’?
De eerste vraag is natuurlijk: wanneer is je intelligentie nu echt zo ‘extra’.
Er blijkt immers vaak wel iemand in de omgeving te bestaan, “die nog veel
slimmer is”. En er bestaan allerlei beelden over wat IQ is en hoe je dat meet.
Naar onze overtuiging meet een IQ-test niet alleen IQ, maar ook je vermogen om
zo’n IQ-test af te leggen. De ervaring leert dat extra intelligente mensen de
test niet altijd succesvol afleggen. Ze falen bijvoorbeeld in een volle
examenzaal maar kunnen het onder andere omstandigheden opeens wel.
Anderen beginnen niet aan tests, omdat ze het nut ervan niet inzien, of omdat ze
de kans op een ‘lage’ score als te onaangenaam ervaren.
Kan je dit herkennen ?
Omdat extra intelligentie een apart patroon van kwaliteiten met zich meebrengt,
kan je ook via een toetsing van de herkenbaarheid van dat patroon tot een
plausibele hypothese van wel of niet ‘extra intelligent’ komen.
Vanuit literatuur en onze ervaring hebben wij vijf karakteristieke kwaliteiten
benoemd, inclusief een allergie voor het omgekeerde. Indien drie of meer van
deze kwaliteiten bij iemand te onderkennen zijn, is dat een aanwijzing dat er
van extra intelligentie sprake zou kunnen zijn.
De vijf
signalerende kwaliteiten, met enige toelichting, zijn:
1.
Intellectueel vaardig,
kan niet tegen onbegrijpelijke stupiditeiten.
Kan makkelijk complexe problemen hanteren, maar legt ze te compact aan anderen
uit, vaak zonder zich dit bewust te zijn. Reageert niet effectief op onbegrip.
2.
Structureel nieuwsgierig,
grenzeloze hekel aan dat wat saai of routineus is.
Wil altijd weten wat ergens achter zit. Stelt routine klusjes eindeloos uit of
maakt er fouten in.
3.
Behoefte
aan autonomie,
vecht of maakt zich klein als die wordt aangetast.
Kan goed zelfstandig werken. Een controle gerichte baas of klant leidt snel tot
disfunctioneren.
4.
Grenzeloos en mateloos in najagen interesses,
moeite met loslaten daarvan of met onbegrijpelijke ongeïnteresseerdheid. Kan
zich in een probleem vastbijten. Kan ook teveel energie in de verkeerde dingen
stoppen.
5.
Emotionele onzekerheid plus intellectuele zelfverzekerdheid,
onhandig of kwetsbaar in de confrontatie met harde zelfverzekerdheid of politiek
machtsvertoon. Kan lijden aan faalangst. Is snel geneigd tot betweteren.
Wat wij beogen
Wij richten ons met onze adviezen op mensen die zichzelf, of iemand uit hun
omgeving, herkennen in de meeste van de bovenstaande signalerende kwaliteiten.
Het kan zijn dat ze van zichzelf vermoeden of zelfs weten dat ze behoorlijk tot
zeer intelligent zijn. De één vindt dat besef belangrijker dan de ander. De
meeste mensen lopen er in ieder geval niet mee te koop, uit bescheidenheid of om
stigmatisering te vermijden.
De aanduiding ‘hoogbegaafd’ is beladen, en moet bij voorkeur via tests bewezen
zijn. Daarom gebruiken wij de term ‘extra intelligent’, afgekort
Xi, als een functionele omschrijving van ruim bovengemiddeld denkvermogen.
Onze
bijdrage is gericht op twee invalshoeken:
1.
Begrijpelijk te maken hoe ‘extra intelligentie’ op herkenbare wijze van invloed
is op het functioneren in een werksituatie en op loopbaanwensen en
–mogelijkheden. Besef van de verschillen in benadering van deze onderwerpen
leidt tot verheldering van relaties en verwachtingspatronen.
2.
Handvatten te geven hoe op meer effectieve wijze met extra intelligentie kan
worden omgegaan. Onderwerpen zijn meer en minder geschikte taken, rollen en
functies, maar ook de hantering van het gevoel ergens niet bij de groep te
horen.
Het is onze ervaring, dat het onderwerp meestal bij alle betrokkenen een
emotionele lading heeft. Dat kan een blokkade, of juist de aanleiding zijn om er
iets aan te gaan doen. Het is voor ons vanzelfsprekend om dat aspect ook
aandacht te geven.
Aanbod voor slimmerds
Kuipers & van Kempen bieden drie mogelijkheden aan om effectiever met extra
intelligentie, met Xi om te gaan:
1.
Het
compacte traject van 'loopbaanonderhoud’ voor extra intelligente mensen.
Een oriëntatie op de eigen functie en de interactie met de werkomgeving, afgezet
tegen je eigen mogelijkheden, loopbaanwaarden en historie. Een serie van drie
gesprekken, ondersteund met werkboeken om thuis de eigen herinnering en visie te
structureren.
2.
Coaching
van extra intelligente mensen. Een periodieke ontmoeting met de coach, die de
cliënt een spiegel voorhoudt en als klankbord optreedt, om een beoogde
verandering van gedrag te bereiken en te bestendigen.
3.
Workshops,
waarin we een denkraam aanbieden voor herkenning en aanpak van extra
intelligenten aan het werk.
Doelgroep: leidinggevenden van extra intelligente mensen, HRM-professionals en
de extra intelligenten zelf;
Karakteristiek voor onze aanpak is, dat je gesprekspartner het
signaleringslijstje ooit ook herkend heeft. Onze adviseurs kennen uit eigen
ervaring de cognitieve en emotionele mogelijkheden en beperkingen van extra
intelligent mens zijn. Gecombineerd met hun vakkennis hebben zij de motivatie om
andere mensen, in samenhang met hun werkomgeving, de gelegenheid van de
ontdekking te bieden, met praktische tips voor de benutting daarvan.
Wil je
meer weten over ons aanbod, kijk op www.xi2.nl
en neem dan contact op met Willem Kuipers en Annelien van Kempen.
Kuipers
& Van Kempen
Buitenruststraat 32
2271 HB Voorburg
tel. 070 387 4222
e-mail:
xi2@postmaster.nl
22/08/2005 - © Stichting Plato - Wateringen. Niets van deze
publicatie mag worden overgenomen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming
van Stichting Plato te Wateringen.
|
