Vormen van overprikkeling die zowel bij hoogbegaafden als bij mensen met ADHD kunnen voorkomen

 
Psychomotorische overprikkeling
Dit blijkt uit de overmatige aanwezigheid van energie, activiteit en beweging. Het kan zich uiten als intense lichamelijke activiteit, competitiegerichtheid, snel spreken, impulsiviteit, rusteloosheid, nerveuze gewoonten (tics, nagelbijten) en werkverslaving.

Sensuele overprikkeling
Dit kan zich uiten in het zoeken naar sensorische- en esthetische genoegens. Graag dingen willen aanraken ,ruiken en proeven. Een voorliefde voor muziek, beeldende kunst en schilderkunst hebben, in de schijnwerpers willen staan.

Intellectuele overprikkeling
Dit houdt in: kritische vragen stellen(of vragen achter de vragen), onderzoeken, analyseren, probleem oplossen, belangstelling voor abstractie, theoretisch-, symbolisch- en moreel denken. Een sterk observeringsvermogen hebben, onafhankelijkheid van denken hebben en het kunnen ontwikkelen van nieuwe concepten.

Imaginatieve overprikkeling
Dit omvat visualisering van gebeurtenissen, fantasie, creativiteit, poëtische-, dramtische- of artistieke vaardigheden. Het gebruiken van beelden en metaforen in de verbale expressie. Het hebben van levendige dromen en deze tot in detail kunnen navertellen. Een voorliefde voor sprookjes en magische vertellingen hebben.

Emotionele overprikkeling
Dit blijkt uit een sterk affectief geheugen, interne gevoeligheid, vrees voor de dood, voor verlegenheid en schuld. Angst en depressies, suïcidale stemmingen. Een sterke verbondenheid met anderen ervaren, compassie en begrip tonen.

Hoe rijker en complexer de uitdrukkingen van overprikkeling zijn, des te sterker is het ontwikkelingspotentieel. De emotionele overprikkeling wordt als noodzakelijk beschouwd om hogere ontwikkelingsstadia te kunnen bereiken.
 

Bron:  Theorie van de Positieve desintegratie van Dabrowski

10/08/2005 - © Stichting Plato - Wateringen. Niets van deze publicatie mag worden overgenomen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Stichting Plato te Wateringen.