Zelfbeeld

Het algemeen zelfbeeld van het kind is belangrijk voor het leveren van prestaties op school. Het zelfbeeld wordt in de loop van het leven gevormd en bestaat uit 5 onderdelen:

academische vakken ( je kunt je leerstroming zo kiezen dat je een slecht vak weglaat)
sociaal zelfbeeld ( vrienden, familie; ermee overweg kunnen; je eraan optrekken)
emotioneel zelfbeeld ( deze is héél belangrijk!! ben je hard of zacht )
fysiek zelfbeeld ( je uiterlijk, hoe ben je in sport)
intrinsiek zelfbeeld ( wil je wel naar school)

De zelfbeelden van kinderen in verschillende landen blijken vaak totaal van elkaar af te wijken. De invloed van de omgeving is dus duidelijk van belang.

Als een hoogbegaafde lang onderpresteert of niet meer op school en thuis hetzelfde laat zien wat het kan, kan het zelfbeeld aangetast worden. Omdat de hoogbegaafde leerling een ander gedrag heeft dan de "normale" kinderen krijgen de hoogbegaafde kinderen veel negatieve feedback op hun gedrag.

Het beeld dat ze van zichzelf hebben wijkt vaak af van het beeld wat de omgeving heeft. Dit kan leiden tot twijfel over het eigen gedrag. Mede door het gevoel niet geaccepteerd te worden zoals het kind werkelijk is ontstaat een negatief zelfbeeld.

-Afwijkend leergedrag
Normaal verloopt het verwerven van nieuwe kennis in stappen:

begrijpen,
verwerken,
toevoegen aan voorkennis,
toepassen in bekende situatie
creatief probleem oplossen m.b.v. de nieuw verworven kennis.

Dit wordt ook wel de metacognitieve vaardigheden genoemd, welke onontbeerlijk zijn voor het leren leren.
Als gevolg van een verkeerd zelfbeeld kan afwijkend leergedrag ontstaan. Hierdoor kan voortgang van het leerproces stagneren.
Voorbeelden hiervan zijn:

stress ontwikkeling,
extremen spanningsontlading,
chaotische oriëntatie bij leertaken,
concentratie problemen,
dagdromen / afwezig zijn,
tegenzin /afkeer,
vlucht voor "saaie" schooltaken.

Door dit soort gedrag kan het gebeuren dat de kennis niet wordt opgenomen in het permanente geheugen. Het kind neemt de stof in het korte termijn geheugen op en is het zo weer kwijt.
In het onderwijs worden kinderen beoordeelt op hun leergedrag, als het kind door afwijkend leergedrag slecht of matig presteert kan het zijn dat de hoogbegaafdheid niet herkend wordt.
Soms wordt het zelfs ontkend. Dit draagt niet bij aan een oplossing van de leerproblemen en het zelfbeeld.
Mogelijke oplossingen:

Uitdagende leerstof
Stof die aansluit bij het kind
Veilige omgeving
Thuis en op school geaccepteerd voelen
Open houding tegen het kind
Knelpunten opzoeken